SIERPECCY BADACZE IV KOMPONENT

RAMOWY PROGRAM TERAPII PEDAGOGICZNEJ” 

Opracowanie: Grażyna Pyszyńska

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Armii Krajowej

w Sierpcu 

 


WSTĘP 

 

Dla każdego nauczyciela czy terapeuty sprawą oczywistą jest, że nauka szkolna opiera się głównie na spostrzeżeniach wzrokowych, słuchowych oraz doświadczeniach kinestetyczno-ruchowych. Aby dziecko mogło sprostać wymaganiom edukacyjnym, powinno harmonijnie rozwijać się w zakresie funkcji poznawczych biorących udział w procesie uczenia się. Ważne jest współgranie spostrzegania, orientacji przestrzennej, percepcji wzrokowej, wzrokowo-ruchowej. Musi tez prawidłowo funkcjonować pamięć, aby dziecko mogło dokonywać operacji w pamięci i doskonalić umiejętność rozumowania operacyjnego. Nie korygowane zaburzenia tych funkcji powodują nasilenie się specyficznych trudności w uczeniu się. 

Nauczyciel rozpoczynający pracę terapeutyczną z dziećmi, powinien najpierw zapoznać się z opinią z poradni psychologiczno-pedagogicznej ,opinią nauczyciela wychowawcy oraz przeprowadzić diagnozę wstępną. Pozwoli to właściwie zaplanować rodzaje ćwiczeń dla poszczególnych uczniów.

 

CEL GŁÓWNY: 

Celem głównym planu działań terapeutycznych jest stworzenie sprzyjających warunków do wszechstronnego rozwoju dziecka( na miarę jego możliwości), poprzez eliminowanie zaburzonych funkcji rozwojowych.

 

Cele szczegółowe: 

  1. Usprawnianie zaburzonych procesów psycho- motorycznych, istotnych w prawidłowym opanowaniu umiejętności czytania i pisania.

  2. Oddziaływanie psychoterapeutyczne ogólnie uspokajające, a równocześnie aktywizujące do nauki.

  3. Możliwie pełna indywidualizacja pracy z każdym uczniem.

  4. Stawianie zadań dostosowanych do możliwości ucznia i zapewnienie warunków do poprawnego wykonywania ćwiczeń.

  5. Dostosowanie czasu trwania poszczególnych ćwiczeń do wydolności ucznia.

  6. Usprawnianie grafomotoryki.

  7. Pozytywne wzmacnianie dzieci

  8. Eliminowanie niepowodzeń szkolnych 

 

Metody pracy: 

  • metody aktywne, oparte na działaniu

  • metody oparte na obserwacji

  • metody oparte na słowie

  • metody pamięciowe i oparte na powtórzeniach

 

Zasady pedagogiczne: 

  • Zasada indywidualizacji

  • Zasada powolnego stopniowania trudności

  • Zasada korekcji zaburzeń

  • Zasada kompensacji zaburzeń

  • Zasada systematyczności

  • Zasada ciągłości oddziaływania psychoterapeutycznego

 

Zasada indywidualizacji środków i metod oddziaływania korekcyjnego 

Podstawą pracy z dziećmi z fragmentarycznymi zaburzeniami rozwoju jest jej zindywidualizowanie – dodatkowa pomoc, w postaci programowania zajęć korekcyjnych (środki, metody), ze względu na ogromne zróżnicowanie rodzaju, zakresu i głębokości ujemnych odchyleń w rozwoju oraz trudności w uczeniu się. 

Zasada powolnego stopniowania trudności w nauce czytania i pisania, uwzględniająca złożoność tych czynności i możliwości percepcyjne dziecka 

Zgodnie z tą zasadą należy stopniować trudności, zwracając uwagę na objętość opracowanego materiału, przystępność dla dziecka, postępy w nauce i punkt wyjścia materiału programowego, tzn. poziom czytania i pisania: tempo, biegłość, płynność, poprawność czytania, czytanie ze zrozumieniem; 

Zasada korekcji zaburzeń 

Podczas zajęć najwięcej czasu trzeba przewidzieć na ćwiczenie funkcji najsłabiej rozwiniętych i tych umiejętności, w których ujawniają się najpoważniejsze trudności. Ćwiczone one są w różnych czynnościach z zachowaniem zasady stopniowania trudności i zasady indywidualizacji. 

Zasada kompensacji zaburzeń 

Niezmiernie ważne jest łączenie ćwiczeń funkcji zaburzonych z ćwiczeniami funkcji bardziej sprawnych, aby utworzyć właściwe mechanizmy kompensacyjne. Dzieci napotykające trudności w opanowaniu poszczególnych umiejętności uruchamiają często niewłaściwe mechanizmy obronne, np. uczą się na pamięć bez zrozumienia, „czytają” z pamięci. 

Zasada systematyczności 

Zasada ta dotyczy systematyczności i częstotliwości ćwiczeń korekcyjnych i korekcyjno- kompensacyjnych. Jej przestrzeganie wpływa bardzo korzystnie na opanowanie i utrwalenie nabytej wiedzy i umiejętności. Długotrwałe przerwy powodują najczęściej częściowy lub całkowity regres, co zmniejsza skuteczność terapii. 

Zasada ciągłości oddziaływania psychoterapeutycznego 

W czasie trwania zajęć korekcyjno-kompensacyjnych oddziaływania wychowawcze powinny mieć charakter terapeutyczny. Niepowodzenia szkolne są przyczyną reakcji nerwicowych i negatywnych postaw wobec nauki i szkoły, co w konsekwencji przyczynia się do osłabienia wyników dziecka w nauce. 

 

 

Zadania szczegółowe:

 

1. Ćwiczenia wzbogacające słownictwo i wiedzę ogólną oraz myślenie słowno-pojęciowe 

  • ćwiczenia twórczego myślenia

  • grupowanie przedmiotów wg podanego kryterium(wzoru, funkcji, kształtu)

  • wyszukiwanie i wskazywanie wśród szeregu przedmiotów elementu pasującego

  • ćwiczenia we wnioskowaniu ze stanu rzeczy przedstawionego na obrazku

  • ćwiczenia w myśleniu przez analogię (kończenie układu z figur geometrycznych)

  • wyszukiwanie błędów i braków na obrazkach

  • podawanie słów o tym samym znaczeniu

  • rozwiązywanie zagadek, rebusów, opowiadanie treści historyjek obrazkowych

 

 

2. Ćwiczenia usprawniające percepcję wzrokową 

  • tworzenie różnych układów figur geometrycznych

  • dobieranie figur geometrycznych o różnych kolorach, kształtach, wielkości i grubości

  • pisanie z pamięci

  • scalanie figur geometrycznych

  • ćwiczenia na materiale ilustrowanym

  • układanie obrazków z części

  • układanie z pamięci wzorów

  • różnicowanie obrazków, identyfikowanie ,porównywanie, dobieranie parami, wyszukiwanie różnic, wyszukiwanie błędów.

  • układanie historyjek obrazkowych

  • rysowanie uprzednio demonstrowanych przedmiotów

  • układanie zdań z rozsypani wyrazowej

  • spostrzeganiu zmian w układzie przedmiotów

  • analiza prostych ilustracji i wyliczanie jak największej ilości przedmiotów znajdujących się na obrazku

 

 

3. Ćwiczenia koordynacji wzrokowo- ruchowej 

  • malowanie i rysowanie dużych form kolistych, falistych

  • rzucanie piłką do celu

  • przewlekanie sznurków przez otworki

  • układanie konstrukcji z gotowych elementów

  • zamalowywanie dużych konturowych obrazków

 

 

4. Trening czytania i pisania 

  • segregowanie wyrazów

  • uzupełnianie podpisów do obrazka

  • uzupełnianie luk w zdaniu

  • dobieraniu obrazków do treści tekstu

  • rozwiązywanie rebusów, zagadek, krzyżówek

  • redagowanie krótkich zdań

  • układanie zdań z rozsypani wyrazowej i zdaniowej

  • wykonywanie czynności wg pisemnie podanej informacji

  • wyszukiwanie w tekście odpowiedzi na zadane pytanie

  • ćwiczenia w głośnym czytaniu krótkich ekspozycji

  • przepisywanie, pisanie z pamięci i ze słuchu wyrazów, zdań z trudnościami ortograficznymi

  • rysowanie i pisanie z uwzględnieniem przyspieszania tempa pracy

 

 

5. Ćwiczenia grafomotoryczne 

  • lepienie z plasteliny

  • likwidowanie napięcia mięśniowego poprzez kontrolę nacisku na przyrząd pisarski, kredki, pędzel

  • malowanie pędzlem po linii poziomej i pionowej

  • obrysowywanie gotowych szablonów

  • wycinanie wg wzoru, wydzieranie, 

 

 

6. Doskonalenie analizy i syntezy słuchowej 

  • porównywanie długości wyrazów

  • tworzenie wyrazów poprzez różnego rodzaju przekształcenia

  • przeliczanie sylab, podawanie ich kolejności w wyrazie

  • ćwiczenia w analizie i syntezie słuchowo-wzrokowej zdań(w oparciu o rozsypani wyrazowe i zdaniowe), materiał obrazkowy i tekst)

  • nauka wierszyków

 

 

7. Ćwiczenia rozwijające myślenie matematyczne 

  • porządkowanie liczb wg podanego warunku

  • przedstawianie liczb na osi liczbowej

  • segregowanie przedmiotów tej samej klasy wg stopniowania jakiejś cechy

  • podstawowe miana(kg, dag ,m, cm, l godz, h)

  • ćwiczenia w zakresie czterech podstawowych działań

  • rozwiązywanie prostych zadań tekstowych

  • gry matematyczne, łamigłówki

 

 

  1. Ćwiczenia ogólnorozwojowe 

  • wdrażanie do samodzielnej pracy

  • wyrabianie wytrwałości w pracy, dokładności

  • kształtowanie umiejętności koncentracji uwagi

  • wdrażanie do wypowiadania się pełnymi zdaniami

  • rozwijanie umiejętności planowania pracy

  • wpajanie prawidłowych nawyków i form zachowania

  • rozwijanie logicznego myślenia

  • wyrabianie odporności psychicznej na własne niepowodzenia, próby samodzielnego ich przezwyciężania w toku systematycznych ćwiczeń, oceny efektów własnej pracy, wywołanie motywacji do pracy i nauki